เมื่อภาระงานอื่นถาโถมจนบทบาทหลักของอาจารย์อย่างการสอนและการสร้างบัณฑิตที่ดีเริ่มถูกกลบ

บทความนี้สั้นมาก แต่ประโยคที่หยิบมาจากแบบสอบถามกลับหนักมาก: “ภาระงานอื่น ๆ มากมายจนลืมบทบาทหลักของอาจารย์ไป — การสอนและสร้างบัณฑิตที่ดีให้สังคม” ประโยคเดียวนี้สรุปปัญหาเชิงโครงสร้างของมหาวิทยาลัยได้คมกว่ารายงานยาวหลายหน้า

ผู้เขียนไม่ได้ขยายความยืดยาว แต่การนำข้อความนี้มาเผยแพร่พร้อมชวนให้อาจารย์ท่านอื่นช่วยสะท้อนเสียงผ่านแบบสอบถาม ก็ทำให้ชัดว่าเรื่องคุณภาพชีวิตอาจารย์ไม่ใช่เพียงเรื่องความเหนื่อยส่วนบุคคล แต่เกี่ยวพันกับ หัวใจของภารกิจมหาวิทยาลัย โดยตรง

จุดสำคัญของโพสต์นี้คือการทำให้ความรู้สึกที่กระจัดกระจายอยู่ตามชีวิตประจำวันของอาจารย์ ถูกแปลงเป็นคำพูดที่ชัดและเจ็บจริงว่า ภาระงานที่พอกขึ้นเรื่อย ๆ อาจกำลังเบียด งานหลัก ของมหาวิทยาลัยออกไปเงียบ ๆ นั่นคือการสอนและการสร้างบัณฑิต

ปัญหาไม่ได้อยู่แค่งานเยอะ แต่อยู่ที่งานรองกำลังกินพื้นที่ของงานหลัก

ประโยคที่ผู้เขียนยกมามีพลังมาก เพราะไม่ได้บอกแค่ว่าอาจารย์เหนื่อยหรือภาระงานหนัก แต่บอกว่าระบบกำลังทำให้คนในบทบาทอาจารย์ หลงลืมภารกิจหลักของตนเอง ไป นี่คือปัญหาระดับโครงสร้าง ไม่ใช่เพียงปัญหาการบริหารเวลาเฉพาะบุคคล

เมื่อภาระงานอื่น ๆ เติบโตจนบดบังการสอน ความเสียหายจึงไม่ได้เกิดกับอาจารย์คนเดียว แต่กระทบต่อคุณภาพของบัณฑิตและคุณค่าที่มหาวิทยาลัยส่งคืนให้สังคมโดยตรง

การเปิดแบบสอบถามจึงไม่ใช่พิธีกรรม แต่เป็นความพยายามดึงเสียงจริงขึ้นมาบนโต๊ะ

การเชิญชวนให้อาจารย์ท่านอื่นกรอกแบบสอบถามเรื่องคุณภาพชีวิตและความมั่นคงในอาชีพ ทำให้โพสต์นี้ไม่หยุดอยู่ที่การระบายความรู้สึก แต่พยายามเปลี่ยนเสียงกระซิบในระบบให้กลายเป็น ข้อมูลสะท้อนเชิงนโยบาย

นั่นทำให้โพสต์สั้นชิ้นนี้เชื่อมโดยตรงกับคำถามใหญ่ว่า หากมหาวิทยาลัยยังอยากรักษาคุณภาพการสอนและคุณภาพบัณฑิตไว้ ระบบจะต้องจัดวางภาระงานของอาจารย์ใหม่อย่างไร

คำเตือนที่แท้จริงคือ ถ้าหัวใจของอาจารย์ถูกกลบ มหาวิทยาลัยก็จะค่อย ๆ ลืมว่าตนมีไว้เพื่ออะไร

แม้ข้อความจะสั้น แต่สิ่งที่มันเตือนชัดมากคือ มหาวิทยาลัยอาจยังดำเนินงานครบทุกกระบวนการ มีเอกสาร มีรายงาน และมีตัวชี้วัดมากมาย แต่ถ้างานเหล่านั้นทำให้คนสอนหนังสือไม่มีพื้นที่พอสำหรับการสอนจริง ระบบก็อาจกำลังเคลื่อนออกจากพันธกิจเดิมทีละน้อย

ดังนั้นเสียงสะท้อนนี้จึงมีค่าไม่ใช่เพราะมันเศร้า แต่เพราะมันเตือนว่า การรักษา บทบาทหลักของอาจารย์ ไว้ให้ได้ คือเงื่อนไขพื้นฐานของมหาวิทยาลัยที่ยังอยากเป็นมหาวิทยาลัยอยู่จริง