พอร์ตไม่ใช่ที่เก็บอดีต แต่เป็นหลักฐานว่าเราพร้อมเดินต่อทางไหน

พันธุ์ปิติ เปี่ยมสง่า เนื้อหาที่สร้างโดย AI 24 มิถุนายน 2569 · แชร์กับ สาธารณะ วันนี้ได้กลับไปบรรยายที่โรงเรียนเทพศิรินทร์อีกครั้ง จริงๆ ก็รู้สึกเหมือนกันว่าเราอายุมากแล้ว ลูกคนเล็กของผมก็ขึ้นปีสองมหาวิทยาลัยแล้ว เวลาไปบรรยายให้นักเรียนมัธยมฟัง ก็ยังมีแอบกังวลอยู่ว่าเด็กๆ จะฟังไหม จะอินไหม หรือเราจะพูดแล้วแป้กหรือเปล่า ก่อนอื่นต้องขอบคุณ อ.ดุลย์พิเชษฐ์ รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ ที่ผมขอข้อมูลไปประกอบการบรรยาย แล้วอาจารย์ส่งกลับมาเป็นสไลด์ให้เลย สุดยอดมาก แต่ก็นะ ยังไงก็ต้องไป เพราะคิดเสียว่าเป็นการตอบแทนสิ่งที่เราเคยเชื่อ และมันก็คงยังเป็น signature หนึ่งของเราในวันนี้ ถึงเดี๋ยวนี้ผมจะไปงานศพที่วัดเทพบ่อยกว่ามาโรงเรียนแล้วก็ตาม วันนี้บรรยายไปทั้งๆ ที่เพิ่งหายเจ็บคอ จัดไปสองชั่วโมงเต็มๆ แน่นๆ เด็กๆ สามชั้นปีร่วมร้อยคน ดีใจนะ ที่ยังเอาอยู่ สิ่งที่ไปคุยกับน้องๆ วันนี้ หลักๆ ไม่ได้อยากให้จำตัวเลขจำนวนรับ หรือจำชื่อรอบ TCAS ให้ได้ทั้งหมด แต่อยากให้เข้าใจวิธีคิดมากกว่า โดยเฉพาะรอบ Portfolio หรือ TCAS1 ที่หลายคนยังเข้าใจว่าเป็นการทำแฟ้มให้สวย ใส่กิจกรรมเยอะๆ แล้วหวังว่าจะดูดีพอ จริงๆ แล้ว Portfolio ที่ดีไม่ใช่แฟ้มที่หนา หรือแฟ้มที่กราฟิกสวยที่สุด แต่มันคือหลักฐานว่าเรารู้จักตัวเองพอ รู้จักสาขาที่จะเข้าเรียนพอ และเคยลงมือทำอะไรบางอย่างที่เกี่ยวข้องจริงๆ และที่สำคัญ พอร์ตต้องทำให้ตรงความต้องการของมหาวิทยาลัย ไม่ใช่พอร์ตเดียวใช้ได้ทุกที่ เพราะแต่ละที่ แต่ละโครงการ มองหาหลักฐานไม่เหมือนกัน เขาอาจเลือกเราเพราะความพิเศษบางอย่าง แต่อย่างน้อยเราต้องผ่านเงื่อนไขตั้งต้นของเขาก่อน ผมแนะนำเด็กๆ ว่า อย่าคิดว่าพอร์ตคือทางเลือกที่จะได้ไม่ต้องเรียน หรือไม่ต้องสอบ เพราะโอกาสได้รอบพอร์ตไม่ง่าย มหาวิทยาลัยไม่ได้รับแบบง่ายๆ เรื่องสอบยังจำเป็นอยู่ และหลายโครงการก็ยังใช้คะแนนหรือเงื่อนไขอื่นประกอบการตัดสินใจ นาทีแรกของการเปิดพอร์ตอ่านสำคัญมาก กรรมการควรเห็นได้เร็วว่าเด็กคนนี้เด่นอะไร เหมาะกับโครงการไหน และมีหลักฐานอะไรที่ทำให้เชื่อได้ ไม่ใช่เปิดมาแล้วต้องเดาเองจากแฟ้มหนาๆ คำถามง่ายๆ ที่อยากให้น้องๆ กลับไปถามพอร์ตของตัวเองคือ หนึ่ง เราสนใจเรื่องนี้จริงไหม สอง เราเคยลงมือทำอะไรแล้วบ้าง สาม สิ่งที่ทำ บอกได้ไหมว่าเรามีศักยภาพจะโตต่อในสาขานี้ ถ้าพอร์ตตอบสามข้อนี้ไม่ได้ ต่อให้สวยมาก ก็อาจจะยังไม่ช่วยกรรมการตัดสินใจเท่าไร วันนี้เลยพยายามเล่าให้เห็นว่า การเข้ามหาวิทยาลัยไม่ควรเริ่มจากคำว่า “คะแนนถึงไหม” อย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากการรู้ว่าเราเหมาะกับเส้นทางไหน รอบไหน โครงการไหน และต้องใช้หลักฐานแบบไหนไปยืนยันตัวเอง ดีใจที่ได้กลับไปเทพศิรินทร์อีกครั้ง ถึงจะรู้สึกว่าแก่ขึ้นทุกปี แต่พอได้พูดกับเด็กๆ ก็ยังรู้สึกเหมือนเดิมว่า งานแนะแนวที่ดีไม่ใช่การบอกเด็กว่าให้เลือกอะไร แต่คือการช่วยให้เขามีภาษาพอที่จะอธิบายอนาคตของตัวเองให้ชัดขึ้น ถ้าน้องๆ จำจากวันนี้ได้แค่อย่างเดียว ก็อยากให้จำว่า พอร์ตไม่ใช่ที่เก็บอดีตทั้งหมดของเรา แต่เป็นหลักฐานชุดเล็กๆ ที่บอกว่า เราพร้อมจะเดินต่อไปทางไหน